乐不思蜀

នៅចុងសម័យ 三国 កំលាំងរដ្ឋ 蜀汉 ចុះខ្សោយបន្តិចម្តងៗ នៅទីបំផុតត្រូវបានឧត្តមសេនីយ៍ធំរបស់រដ្ឋ 魏国 邓艾 ដឹកនាំកងទ័ពវាយយកបាន។ ស្តេចចុងក្រោយរបស់រដ្ឋ 蜀汉 刘禅 ដោយគ្មានមធ្យោបាយទៀតត្រូវបើកទ្វារទីក្រុងចុះចាញ់

បន្ទាប់ពីចុះចាញ់ 刘禅 ត្រូវបានអ្នកគ្រប់គ្រងអំណាចពិតប្រាកដរបស់រដ្ឋ 魏国 司马昭 ដាក់ឱ្យនៅក្នុងទីក្រុង 洛阳 រស់នៅ ហើយបានផ្តល់ឋានៈជា «安乐公» ដល់គាត់ ឱ្យគាត់បន្តរីករាយនឹងសេចក្តីរុងរឿង និងទ្រព្យសម្បត្តិ

ថ្ងៃមួយ 司马昭 បានរៀបចំអាហារពេលល្ងាចជាពិសេសសម្រាប់ទទួលភ្ញៀវ 刘禅 នៅក្នុងពិធីជប់លៀងនោះ គាត់បានរៀបចំឱ្យលេងក្បាច់រាំនិងបទចម្រៀងប្រពៃណីនៃតំបន់ 蜀地 ជាពិសេស ដើម្បីសាកល្បងគំនិតពិតប្រាកដនៅក្នុងចិត្តរបស់ 刘禅។

ពួកអតីតមន្ត្រីរបស់ 蜀汉 ពេលឃើញ និងស្តាប់ក្បាច់រាំចម្រៀងនៃស្រុកកំណើតដែលធ្លាប់ស្គាល់ គ្នាទាំងអស់សុទ្ធតែមានអារម្មណ៍អាស្រ័យទៅនឹងវត្ថុដែលឃើញ មិនអាចទប់ទឹកភ្នែកបាន ចិត្តពោរពេញទៅដោយទុក្ខព្រួយនៃការបាត់បង់ប្រទេស។

ប៉ុន្តែ 刘禅 អង្គុយនៅកន្លែងអង្គុយរបស់គាត់ គត់និយាយ និងសើចគ្រប់ពេល ពេលមើលការសម្ដែងក្បាច់រាំចម្រៀង គាត់មិនបានបង្ហាញអារម្មណ៍សោកសៅ ឬការនឹកចាំប្រទេសចាស់ទាល់តែសោះ។

司马昭 ឃើញដូច្នេះក៏មានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង គាត់ក៏ដួងសួរ 刘禅 ថា៖ «ឥឡូវអ្នករស់នៅទីនេះ តើអ្នកនៅតែនឹកស្រុកកំណើតនៅតំបន់ 蜀地 ជាទៀងទាត់ទេ?»

刘禅 មិនបានគិតអ្វីឡើយ ឆ្លើយភ្លាមៗថា៖ «此间乐，不思蜀。» មានន័យថា ខ្ញុំរស់នៅទីនេះសប្បាយខ្លាំងណាស់ មិននឹកតំបន់ 蜀地 ទាល់តែសោះ។

មានអតីតមន្ត្រីម្នាក់ឈ្មោះ 郤正 នៅក្បែរ 刘禅 ពេលបានឃ្លានេះក៏មានការបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង គាត់គិតថាការឆ្លើយបែបនេះនឹងធ្វើឱ្យ 司马昭 មើលងាយអតីតមន្ត្រីរបស់ 蜀汉 កាន់តែខ្លាំងឡើង គាត់ក៏រំលឹក 刘禅 ក្នុងភាពសម្ងាត់ឱ្យប្តូរវិធីនិយាយម្យ៉ាងផ្សេងទៀត។

郤正 បង្រៀន 刘禅 ថា៖ «លើកក្រោយបើសិនជា 司马昭 សួរម្តងទៀត លោកគួរតែហូរទឹកភ្នែកឆ្លើយថា ផ្នូររបស់បុព្វបុរសទាំងអស់សុទ្ធស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ 蜀地 ខ្ញុំមិនមានថ្ងៃណាមួយមិននឹកវាទេ»។

ក្រោយមក 司马昭 សួរសំណួរដដែលគ្នាម្តងទៀត 刘禅 នឹកដល់ពាក្យដែល 郤正 បានបង្រៀន គាត់ក៏និយាយតាមនោះម្ដង ប៉ុន្តែពេលគាត់និយាយ មុខគាត់គ្មានទឹកភ្នែកសូម្បីតែមួយផ្តាច់ ក៏មានទឹកមុខរឹងពេកដែរ 司马昭 ឃើញភ្លាមៗក៏ដឹងថានេះគឺជាអ្នកផ្សេងបង្រៀនគាត់ គាត់មិនអាចទប់សើចបានក៏សើចចេញមក។

ចាប់ពីពេលនោះមក មនុស្សបានប្រើសុភាសិត 「乐不思蜀」 នេះ ដើម្បីប្រៀបធៀបមនុស្សម្នាក់ដែលលង់លក់នៅក្នុងសេវកថាដែលមាននាពេលបច្ចុប្បន្ន បាត់បង់មគ្គុទ្ទេសក៍ ភ្លេចឫសគល់ ឬការព្រួយបារម្ភទាំងស្រុង។